W wielu firmach 5S wygląda tak samo.
Jest akcja. Są czerwone kartki. Wyrzucamy niepotrzebne rzeczy, malujemy linie na podłodze, podpisujemy szafki, robimy zdjęcia „przed” i „po”.
Po kilku tygodniach wszystko wraca do starego stanu.
Bo 5S potraktowano jak projekt porządkowy. A to system organizacji i utrzymania miejsca pracy.
To nie to samo.
Czym właściwie jest 5S?
Metoda organizacji miejsca pracy oparta na pięciu krokach. Nazwa pochodzi od pięciu japońskich słów zaczynających się na literę S.
Seiri, selekcja. Usuń to, co nie jest potrzebne do wykonywania pracy.
Seiton, systematyka. Każda potrzebna rzecz ma określone miejsce i jest łatwo dostępna.
Seiso, sprzątanie. Nie chodzi tylko o czystość. Chodzi o przywracanie właściwych warunków pracy i wykrywanie nieprawidłowości.
Seiketsu, standaryzacja. Prosty i widoczny standard tego, jak miejsce pracy ma wyglądać i funkcjonować.
Shitsuke, samodyscyplina. Standard staje się częścią codziennej pracy, a nie akcją organizowaną raz na kilka miesięcy.
Po co powstało 5S?
5S rozwinęło się w japońskim przemyśle i rozpowszechniło razem z Toyota Production System. Nie chodziło o ładną fabrykę. Uporządkowane miejsce pracy miało pomagać szybciej zauważać odchylenia.
Co daje dobrze wdrożone 5S?
- krótszy czas szukania narzędzi i materiałów,
- mniej zbędnego ruchu,
- lepsze bezpieczeństwo,
- przejrzystość procesu,
- szybsze wykrywanie nieprawidłowości,
- warunki do pracy standardowej,
- stabilniejszy proces.
5S tworzy warunki, w których łatwiej zarządzać procesem. Nie rozwiązuje jednak wszystkich jego problemów.
Jak wdrażać 5S?
Nie zaczynałbym od kolorowych taśm i oznaczeń. Najpierw odpowiedz na pytanie: co naprawdę jest potrzebne do wykonania tej pracy? Potem:
Szkolenie.
Ocena stanu obecnego.
Usunięcie rzeczy zbędnych.
Ustalenie miejsc dla rzeczy potrzebnych.
Przywrócenie właściwych warunków pracy.
Prosty standard wizualny.
Sposób sprawdzania standardu.
Utrzymanie standardu w codziennym zarządzaniu.
5S tworzy się razem z ludźmi, którzy pracują w danym miejscu. Nie dla nich. Z nimi. To oni najlepiej wiedzą, czego używają, co im przeszkadza i gdzie tracą czas.
Kiedy 5S ma sens, a kiedy nie?
Ma sens
Gdy problem leży w organizacji miejsca
- pracownicy regularnie czegoś szukają,
- narzędzia nie mają stałych miejsc,
- materiały lądują tam, gdzie akurat jest wolne miejsce,
- trudno szybko zauważyć odchylenie,
- każda zmiana organizuje stanowisko inaczej,
- problemy z bezpieczeństwem wynikają z układu przestrzeni.
Nie pomoże
Gdy problem leży w procesie
- słaba jakość procesu,
- błędna technologia,
- złe planowanie,
- przeciążenie ludzi lub maszyn,
- niewłaściwy przepływ,
- brak materiału, problemy dostawców.
Poukładanie narzędzi nie usunie takiej przyczyny. 5S pomoże ją szybciej zobaczyć, ale nie zastąpi analizy przyczyn źródłowych.
Kiedy 5S przestaje być 5S?
„W piątek robimy 5S. Posprzątajcie stanowiska, bo będzie audyt.”
To nie jest system 5S. To sprzątanie przed kontrolą.
Dojrzałe 5S zaczyna się wtedy, gdy patrząc na stanowisko, w kilka sekund odpowiesz na pytanie: czy wszystko działa zgodnie ze standardem, czy właśnie pojawiło się odchylenie?
Czytaj dalej: zanim zaczniesz wdrożenie, pobierz bezpłatny e-book „Jak skutecznie wdrożyć i utrzymać system 5S”. A jeśli problem nie leży w organizacji miejsca, tylko w procesie, przeczytaj, dlaczego mylimy objaw z przyczyną.
5S to nie sprzątanie. To sposób, żeby problem był widoczny w kilka sekund.
